दीर्घकाळ पावसाचा लागवडीवर परिणाम; बागांची गुणवत्ता खालावली
लासलगाव : समीर पठाण
महाराष्ट्रात चालू 2025-26 द्राक्ष हंगामात (नोव्हेंबर-एप्रिल) द्राक्ष निर्यातीसाठी द्राक्षबागांच्या नोंदणीत 28 टक्के घट झाली आहे; कारण दीर्घकाळापर्यंत अवकाळी पावसामुळे द्राक्ष उत्पादक जिल्ह्यांमध्ये लागवडीवर परिणाम झाला आहे.
राज्य कृषी विभागाच्या आकडेवारीवरून असे दिसून आले आहे की, आतापर्यंत 30,747 द्राक्ष शेतकर्यांनी 19,400 हेक्टर द्राक्षबागांची नोंदणी केली आहे, तर गेल्या वर्षी 42,000 शेतकर्यांनी 26,879 हेक्टर द्राक्षबागांची नोंदणी केली होती. राज्यातील सर्वांत मोठा द्राक्ष उत्पादक प्रदेश आणि एक प्रमुख निर्यात केंद्र असलेल्या नाशिकमध्ये गेल्या वर्षीच्या 18,496 हेक्टरवरून या हंगामात 12,790 हेक्टरवर नोंदणी झाली आहे, तर नोंदणीकृत शेतकर्यांची संख्या 28,101 वरून 19,983 वर घसरली आहे. यावर्षी उर्वरित द्राक्षबागांची नोंदणी अहिल्यानगर, पुणे, सांगली, धाराशिव, सोलापूर आणि सातारा या जिल्ह्यांतून
झाली आहे.
अनेक द्राक्षबागांनी पूर्णपणे फळे दिली नाहीत, तर काहींच्या उत्पादनात मोठी घट झाली, ज्यामुळे यावर्षी निर्यातीसाठी नोंदणी कमी झाली. निर्यातीत लक्षणीय घट होण्याची शक्यता विभागाला आहे.“यावर्षी द्राक्ष निर्यातीत सुमारे 40 टक्के घट होण्याची शक्यता आहे, तर उत्पादनात जवळपास 50 टक्के घट होऊ शकते,” असे एका अधिकार्याने सांगितले. मार्चच्या अखेरीस किंवा एप्रिलच्या सुरुवातीला अचूक आकडेवारी स्पष्ट होईल. महाराष्ट्राच्या एकूण द्राक्ष निर्यातीपैकी नाशिकचा वाटा सुमारे 75 टक्के आहे.
गेल्या द्राक्ष हंगामात महाराष्ट्राने 2,676 कोटी रुपयांचे 2.2 लाख टन द्राक्षे निर्यात केली होती, त्यापैकी एकट्या नाशिक जिल्ह्यातून 1.6 लाख टन द्राक्षे निर्यात झाली होती. ज्याची किंमत 1,888 कोटी रुपये होती.
उत्पादनात घट झाली असली तरी, कमी पुरवठा असल्याने शेतकर्यांना देशांतर्गत बाजारात जास्त भाव मिळत आहे. नाशिक जिल्ह्यात विविध जातींची द्राक्षे 180 ते 220 रुपये प्रति किलो या दराने विकली जात आहेत. गेल्या वर्षी याच कालावधीत देशांतर्गत बाजारात द्राक्षांचे भाव 70 ते 120 रुपये प्रति किलो होते, जे द्राक्षाच्या जातींवर अवलंबून होते.
28 percent drop in grape registrations for export this year