महाविद्यालयीन शिक्षण हा विद्यार्थ्यांच्या आयुष्यातील महत्त्वाचा टप्पा मानला जातो. या काळात ज्ञानार्जनाबरोबरच व्यक्तिमत्त्व विकास, सामाजिक जाणीव, शिस्त आणि जबाबदारीची भावना विकसित होणे अपेक्षित असते. मात्र, बदलती जीवनशैली, सोशल मीडियाचे वाढते आकर्षण आणि मित्रमंडळींचा प्रभाव यामुळे कॉलेज बंक करून फिरायला जाण्याची प्रवृत्ती चिंताजनक वेगाने वाढत असल्याचे चित्र अनेक शहरांमध्ये दिसून येत आहे. शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञ, पालक आणि शिक्षकांनी या प्रकाराबाबत चिंता व्यक्त केली आहे.
विद्यार्थी महाविद्यालयात जाण्याचे सांगून दिवसभर कॅफे, मॉल, चित्रपटगृहे, पर्यटनस्थळे किंवा शहरातील सार्वजनिक ठिकाणी वेळ घालवत असल्याचे अनेकदा आढळून येते. काहीजण केवळ मित्रांच्या आग्रहाखातर वर्ग बुडवतात, तर काहींना अभ्यासातील रस कमी झाल्याने किंवा व्याख्याने कंटाळवाणी वाटत असल्याने ही सवय लागते. काही प्रकरणांमध्ये सोशल मीडियावर फोटो आणि व्हिडिओ पोस्ट करण्याच्या आकर्षणातूनही विद्यार्थी महाविद्यालय टाळत असल्याचे समोर आले आहे.
शिक्षकांच्या मते, नियमित वर्गांना गैरहजर राहिल्यामुळे विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक नुकसान मोठ्या प्रमाणात होते. वर्गात शिकवले जाणारे महत्त्वाचे विषय, प्रात्यक्षिके, चर्चासत्रे आणि मार्गदर्शन यापासून विद्यार्थी वंचित राहतात. त्याचा थेट परिणाम परीक्षेतील गुणवत्तेवर, निकालावर आणि स्पर्धा परीक्षांच्या तयारीवर होतो. अनेक महाविद्यालयांमध्ये किमान उपस्थितीची अट असल्याने विद्यार्थ्यांना परीक्षेस बसण्यासही अडचणी निर्माण होतात.
मानसशास्त्रज्ञांच्या मते, महाविद्यालयीन वयात विद्यार्थ्यांवर मित्रपरिवाराचा प्रभाव अधिक असतो. योग्य मार्गदर्शनाचा अभाव, करिअरबाबतची अनिश्चितता आणि क्षणिक आनंदाची मानसिकता यामुळे काही विद्यार्थी चुकीचे निर्णय घेतात. याशिवाय, विनाकारण फिरताना अपघात, गैरप्रकार किंवा चुकीच्या संगतीत अडकण्याचा धोका वाढतो.
पालकांची भूमिकाही तितकीच महत्त्वाची मानली जाते. मुलांच्या दैनंदिन दिनक्रमाची माहिती घेणे, त्यांच्याशी मोकळा संवाद साधणे, त्यांच्या मित्रपरिवाराची ओळख ठेवणे आणि त्यांच्या अडचणी समजून घेणे आवश्यक आहे. केवळ रागावण्याऐवजी विश्वासाचे वातावरण निर्माण केल्यास विद्यार्थी योग्य मार्गावर राहू शकतात.
शिक्षणतज्ज्ञांच्या मते, महाविद्यालयांनी केवळ उपस्थितीची सक्ती न करता विद्यार्थ्यांसाठी करिअर मार्गदर्शन, समुपदेशन, कौशल्य विकास, क्रीडा, सांस्कृतिक आणि सामाजिक उपक्रमांचे आयोजन करणे गरजेचे आहे. शिक्षण अधिक रंजक, संवादात्मक आणि व्यवहार्य झाल्यास विद्यार्थ्यांचा वर्गातील सहभागही वाढू शकतो.
कॉलेज बंक करून फिरणे ही केवळ शिस्तभंगाची बाब नसून, विद्यार्थ्यांच्या भवितव्याशी निगडित गंभीर सामाजिक आणि शैक्षणिक समस्या आहे. क्षणिक आनंदासाठी शिक्षणाकडे दुर्लक्ष करणे भविष्यात मोठे नुकसान ठरू शकते. विद्यार्थ्यांनी शिक्षणाला प्राधान्य देणे, पालकांनी संवाद वाढवणे आणि महाविद्यालयांनी सकारात्मक वातावरण निर्माण करणे, या त्रिसूत्रीच्या माध्यमातूनच या वाढत्या प्रवृत्तीवर प्रभावी नियंत्रण मिळवता येईल.
Is bunking college right or wrong?