सर्व कामे मोबाइल फोनद्वारे केली जाणार
नवी दिल्ली :
जनगणना 2027 पूर्णपणे डिजिटल पद्धतीने केली जाणार आहे. याचे केंद्रबिंदू जनगणना व्यवस्थापन आणि देखरेख प्रणाली नावाचे एक डिजिटल पोर्टल असेल. भारताचे रजिस्ट्रार जनरल यांनी राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना माहिती दिली आहे की, जनगणना 2027 च्या हालचालींचा प्रत्यक्ष वेळेवर मागोवा घेण्यासाठी जनगणना व्यवस्थापन आणि देखरेख प्रणाली तयार करण्यात आली. सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांच्या मुख्य सचिवांना पाठवलेल्या परिपत्रकात भारताचे रजिस्ट्रार जनरल मृत्युंजय कुमार नारायण यांनी सांगितले की, येत्या जनगणना सन 2027 मध्ये डेटा संकलन आणि प्रसाराची गुणवत्ता, कार्यक्षमता आणि वेळेवर सुधारणा करण्यासाठी डिजिटल तंत्रज्ञानाचा मोठ्या प्रमाणात वापर केला जाणार आहे.
त्यांनी पुढे सांगितले की, आगामी जनगणनेत, डेटा डिजिटल पद्धतीने गोळा केला जाणार आहे, जो जनगणना प्रक्रियेच्या आधुनिकीकरणाच्या दिशेने एक प्रमुख आणि परिवर्तनकारी पाऊल असेल. डेटा संकलनासाठी किमान 3.2 दशलक्ष फील्ड कामगार तैनात केले जातील. डिजिटल स्वरूप पारंपरिक कागद-आधारित पद्धतींची जागा घेणार आहे, जनगणनेच्या कामकाजाशी परिचित असलेल्या सूत्रांनी ईटीव्ही भारतला सांगितले की, अचूक डेटा संकलनासाठी सीएमएमएस पोर्टलवर 600,000 हून अधिक एकात्मिक भौगोलिक माहिती प्रणाली (जीआयएस) नकाशे (जिल्हा/उप-जिल्हा/गाव पातळी) आधीच अपलोड केले गेले. गृह राज्यमंत्री नित्यानंद राय यांनी यापूर्वी संसदेत सांगितले होते की, 2027 ची जनगणना डिजिटल पद्धतीने केली जाणार आहे. त्यांनी सांगितले की, डेटा संकलन मोबाइल अॅपद्वारे केले जाणार आहे आणि स्व-मोजणीसाठी ऑनलाइन व्यवस्था देखील असेल. संपूर्ण प्रक्रियेचे निरीक्षण वेब पोर्टलद्वारे केले जाणार आहे. 2027 ची जनगणना दोन टप्प्यात केली जाणार आहे, राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांचे मुख्य सचिव, राज्य जनगणना नोडल अधिकारी, गृह मंत्रालयाचे वरिष्ठ अधिकारी आणि जनगणना संचालन संचालकांच्या अलिकडेच झालेल्या बैठकीत गृहसचिव गोविंद मोहन यांनी जनगणनेशी संबंधित उपक्रमांचे नियमितपणे निरीक्षण आणि पुनरावलोकन करण्यासाठी राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांकडून सहकार्य मागितले.
जनगणनेत जातींची गणना
2027 च्या जनगणनेत जातींची गणनादेखील समाविष्ट करण्यात आली आहे. एका सरकारी नोंदीत म्हटले आहे की, आपल्या देशातील उच्च सामाजिक आणि लोकसंख्याशास्त्रीय विविधता आणि त्याच्याशी संबंधित आव्हाने लक्षात घेता 2027 च्या जनगणनेच्या दुसर्या टप्प्यात म्हणजेच लोकसंख्या गणनामध्ये जातींची माहिती इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीनेदेखील गोळा केली जाणार आहे. या कामासाठी जनगणनाकार, पर्यवेक्षक, मास्टर ट्रेनर, प्रभारी अधिकारी आणि प्राचार्य, जिल्हा जनगणना अधिकारी यांच्यासह अंदाजे 30 लाख क्षेत्रीय कामगारांना जनगणना ऑपरेशन्सचे डेटा संकलन, देखरेख आणि पर्यवेक्षण करण्यासाठी तैनात केले जाणार आहे.
Now the 2027 census will be digital