नात्याची भुसभुशीत वीण

आजच्या धकाधकीच्या जीवनात, नातेसंबंध फाटत चालले आहेत. कौटुंबिक हिंसाचाराच्या केसेसमध्ये न्यायालयीन खटले वाढत आहेत, पण खरं सत्य काय? फक्त बोललो असतो, तर किती समस्या सुटल्या असत्या! बोलणे ही ती साधी क्रिया, जी हृदयातील जखम भरून काढते, प्रश्नांची उत्तरे देते आणि नात्यांना नवसंजन देते. मनुष्याला देवाने दिलेली सर्वात मोठी ताकद म्हणजे वाचा. ती बोलून व्यक्त होते, तेव्हा हृदय हलके होते आणि डिप्रेशनसारख्या अंधारातून प्रकाशाकडे वाटचाल होते.
आजच्या वेगवान जीवनात लाखो लोक एकटेपणाच्या खाईत बुडत आहेत, पण बोलणं हे एकमेव सोपं उपाय आहे जे समस्या मिटवतं आणि जीवन नव्याने सुरू करतं. आधुनिक विज्ञानही हे सांगतं. व्हॉट्सऐप संवाद नव्हे, प्रत्यक्ष बोलणं मेंदूत एंडॉर्फिन्स सोडतं, जे डिप्रेशनला दूर ठेवतं. महाराष्ट्रात दरवर्षी 10 लाख लोक डिप्रेशनग्रस्त होतात, असं आरोग्य विभाग सांगतं. कौटुंबिक हिंसाचार किंवा नातेसंबंधातील कलह हेही डिप्रेशनचं कारण. पण मध्यस्थी किंवा समुपदेशनात बोलणं हे पहिलं पाऊल. उच्च न्यायालयानेही अशा केसेसमध्ये बोलण्याला प्राधान्य दिलंय.
खरंय, बोलणे फार महत्वाचे आहे! ते केवळ शब्द नाही, तर हृदयातील भावना व्यक्त करण्याचं साधन आहे. बोलून समस्या सोडवल्या जातात, नातेसंबंध मजबूत होतात आणि डिप्रेशनसारख्या मानसिक आजारांपासून सुटका होते.कौटुंबिक कायद्यांमध्येही बोलण्याला प्राधान्य आहे. कौटुंबिक न्यायालये मध्यस्थीला प्रोत्साहन देतात. कलम 89 सीपीसी अंतर्गत मध्यस्थी ही पहिली पायरी.
कारण बोलणं केवळ समस्या सोडवत नाही, तर विश्वास वाढवते. महाराष्ट्रात दरवर्षी हजारो कौटुंबिक हिंसाचाराच्या (पीडब्ल्यूडीव्ही कायदा 2005) तक्रारी दाखल होतात. पण ज्या कुटुंबांनी बोलण्याचा मार्ग निवडला, तिथे 70% केसेस सुटल्या आहेत, असा उच्च न्यायालयाचा अहवाल सांगतो. कौटुंबिक कायद्यांमध्येही बोलण्याला प्राधान्य आहे. मध्यस्थीत बोलून किती केसेस सुटल्या! म्हणूनच, आजच बोला, जीवन सुंदर करा., शांत राहू नका. आई-वडिलांशी, मित्रांशी, जोडीदाराशी बोला. मन हलकं करा, म्हणजे डिप्रेशनला समोर जावं लागणार नाही. वाचा ही ताकद आहे – तिचा वापर करा, जीवन उजळवा!

The thorny web of relationships