इराण शरणागती पत्करणार का? जगभरात चर्चा
वॉशिंग्टन/तेहरान :
मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोशल मीडियावर एक मोठे विधान केले आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, इराणसोबतचे युद्ध लवकरच संपुष्टात येऊ शकते. ट्रम्प यांनी दावा केला आहे की, दोन्ही देशांमधील शांतता कराराची रूपरेषा तयार झाली आहे आणि ते सध्या इराणवरील नवीन लष्करी हल्ले स्थगित करत आहेत.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या सोशल मीडिया संदेशानुसार, प्रस्तावित शांतता करारामध्ये जगासाठी एक महत्त्वाचा तेलमार्ग असलेल्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीला तात्काळ आणि पूर्णपणेखुले करण्याचा समावेश आहे. याव्यतिरिक्त, इराणच्या अणुकार्यक्रमाबद्दलची चिंता दूर करण्यासाठी आणि प्रदेशातील लष्करी तणाव कमी करण्यासाठी अटी निश्चित केल्या जात आहेत. हा करार अंमलात येताच, अमेरिका इराणवरील आर्थिक आणि नौदल निर्बंध शिथिल करेल.
पाकिस्तान, तुर्की अन् सौदीची मध्यस्थी
दुसरीकडे, इराणने या मुद्द्यावर सावध भूमिका घेतली आहे. इराणच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने हे स्पष्ट केले आहे की, चर्चा अजूनही सुरूच असून, अद्याप कोणताही अंतिम करार झालेला नाही. इराणने आपल्या राष्ट्रीय हितांवर आणि सार्वभौमत्वावर तडजोड करण्यास नकार दिला आहे. कतार, पाकिस्तान, तुर्की आणि सौदी अरेबियासारखे मध्य-पूर्व आणि दक्षिण आशियाई देश या शांतता चर्चेत मध्यस्थ म्हणून महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत.
तेल, शेअर बाजार सकारात्मक
ट्रम्प यांच्या आशावादी वक्तव्याचा आंतरराष्ट्रीय तेलाच्या किमती आणि जागतिक शेअर बाजारांवर सकारात्मक परिणाम झाला आहे. जर इराण आणि अमेरिका यांच्यातील हा संघर्ष लवकरच मिटला, तर जागतिक ऊर्जा पुरवठा पूर्ववत होईल, ज्यामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेतील अस्थिरता दूर होईल. येत्या काही दिवसांत ही शांतता प्रक्रिया कोणत्या दिशेने पुढे जाते याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
इराणची आक्रमक भूमिका
एकीकडे चर्चेच्या फैरी झडत असतानाच, जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणार्या होर्मुझच्या सामुद्रधुनीमध्ये इराण आपले सागरी वर्चस्व आणखी मजबूत करण्याच्या तयारीत आहे. इराणी संसद आणि लष्करी अधिकार्यांनी तयार केलेल्या एका प्रस्तावानुसार, अमेरिकेच्या व्यापारी आणि लष्करी जहाजांना हा जलमार्ग वापरण्यावर बंदी घालण्याची तरतूद आहे. जर कोणत्याही जहाजाने या नियमांचे उल्लंघन केले तर ते जप्त केले जाईल आणि लाखो डॉलर्सचा दंड आकारला जाईल. अमेरिका आणि तिच्या मित्रराष्ट्रांनी इराणच्या आक्रमक योजनांबद्दल गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे.
End of the war is near: Donald Trump