– अफजल पठाण
चेहरे तो बहुत मिले जिंदगी की राहों में,
कुछ अपने बनकर मिले, कुछ मतलब से मिले
जिन्हें हमने अपना समझकर दिल में जगह दी,
वक्त बदलते ही वही सबसे पहले बदल गए
माणसाचंही काहीसं असंच असतं. जशी मांजर दूध पिताना आजूबाजूला पाहते आणि तिला वाटतं, मला कोणी पाहत नाही, तशीच काही माणसं आयुष्यात वावरत असतात. पण फरक एवढाच की, मांजर दूध पिऊन निघून जाते; मात्र माणसं तुमच्याकडून विश्वास, माहिती, संपर्क, ओळखी आणि मदत घेतात आणि गरज संपली की, तुम्हालाच डोळे दाखवायला सुरुवात करतात. काही माणसं तुमच्याजवळ येतात ती तुमच्यासाठी नाही, तर तुमच्याकडे असलेल्या गोष्टींसाठी. तुमचे चांगले संबंध पाहून जवळ येतात, तुमचे संपर्क वापरतात, तुमच्याकडून शिकून घेतात, तुमच्या ओळखीने स्वतःची कामं करून घेतात आणि तुमच्या सावलीत उभे राहून स्वतःची उंची वाढवतात. आणि एकदा त्यांचा स्वार्थ साधला की, तुम्ही कोण? असा प्रश्न विचारायला त्यांना क्षणभरही वेळ लागत नाही. ज्यांच्यासाठी तुम्ही धावपळ केली, ज्यांना वेळ दिला, ज्यांना लोकांशी जोडून दिलं, ज्यांच्यासाठी स्वतःची प्रतिष्ठा पणाला लावली तेच कधी कधी वेळ बदलताच तुमच्याकडे पाठ फिरवतात. समोरून म्हणतील, काहीही झालं तरी आम्ही तुमच्या सोबत आहोत. पण वेळ आली की त्याच माणसांच्या हातात विश्वासाचा हात नसतो, तर पाठीत खंजीर असतो. काही तर इतके पुढे जातात की, तुमच्या पाठीवर हात ठेवून तुमचे कौतुक करतील आणि दुसर्‍याच क्षणी तुमच्या पायाखालची जमीन सरकवण्याचा प्रयत्न करतील. हेच तर आयुष्याचं विचित्र गणित आहे. तुम्ही त्यांच्यासाठी ‘आपले’ असता, जोपर्यंत त्यांना तुमची गरज असते. गरज संपली की तुम्ही ‘परके’ होता. कधी कधी तर तुमच्या पोटातच घुसून बसलेली माणसं संधी मिळताच आतूनच वार करतात. बाहेरच्या शत्रूपासून आपण सावध राहतो, पण आपला माणूसच शत्रूच्या भूमिकेत उभा राहील, याचा अंदाज बांधता येत नाही. म्हणूनच प्रत्येक जवळ येणारा माणूस आपला नसतो आणि प्रत्येक गोड बोलणारा माणूस विश्वासू नसतो. काही माणसं तुमच्याशी नातं जोडत नाहीत, ती तुमच्या उपयोगाशी नातं जोडतात. जोपर्यंत तुमच्याकडून त्यांना काही मिळत असतं, तोपर्यंत फोनवर फोन, भेटीगाठी, गोड बोलणं आणि आपलेपणा असतो. काम झालं की फोन बंद, भेटी बंद आणि आपलेपणाही बंद. कालपर्यंत तुमच्या एका फोनवर धावून येणारे आज तुमचा फोन उचलायलाही वेळ नसल्याचं सांगतात. कालपर्यंत मी तुमच्या सोबत आहे, आपण एक नाण्याची दोन बाजू आहे. असे म्हणणारे आज ओळख तरी काय? असा प्रश्न विचारतात. पण अशा लोकांनी एक गोष्ट लक्षात ठेवावी. माणसाला फसवून तुम्ही त्याचा विश्वास जिंकत नाही, तर स्वतःचा खरा चेहरा त्याला दाखवत असता. आणि ज्याने तुमच्यावर विश्वास ठेवला, त्याच विश्वासाला तडा देणे म्हणजे फक्त त्या व्यक्तीशी गद्दारी नाही, तर माणुसकीशी केलेली गद्दारी आहे. आयुष्यात माणसं नक्की जोडा, पण प्रत्येकाला मनाच्या घराची चावी देऊ नका. संपर्क द्या, पण
स्वतःची किंमत विसरू नका. मदत करा, पण स्वतःचा गैरफायदा होऊ देऊ नका. विश्वास ठेवा, पण डोळे बंद करून नाही. जगात शत्रू कमी धोकादायक असतात पण धोका देणारे ‘आपले’ जास्त धोकादायक असतात.
Self-interest hidden behind the mask!