सोयाबीनने ओलांडला हमीभावाचा टप्पा

पाच हजार 380 रुपये प्रतिक्विंटल दर

लासलगाव ः समीर पठाण
लासलगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीत सोयाबीनच्या बाजारभावाने हमीभावाचा टप्पा ओलांडला आहे. सोयाबीनचा शासकीय खरेदीचा हमीभाव 5,328 रुपये प्रतिक्विंटल आहे. मात्र, येथील बाजार समितीत बुधवारी सोयाबीनला कमीत कमी 4000 रुपये, जास्तीत जास्त 5,380 रुपये तर सरासरी 5,320 रुपये प्रतिक्विंटल असा बाजारभाव मिळाले.
गेल्या काही दिवसांपासून निराशाजनक असलेल्या सोयाबीनच्या दरात आता सुधारणा होताना दिसत असल्यामुळे सोयाबीन उत्पादकांमध्ये समाधानाचे वातावरण पाहायला मिळत आहे. सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, प्रक्रिया प्लांट्सचे दरदेखील आता हमीभावाच्या पातळीवर आले आहेत तसेच खुल्या बाजारातसुद्धा शेतकर्‍यांना चांगला दर मिळू लागला आहे. त्याचप्रमाणे सोयाबीन पेंड आणि सोयाबीन तेलाची मागणी वाढल्याने ऑइल मिल्स आणि प्रक्रिया प्लांटनीदेखील खरेदीचे दर वाढवले आहेत. काही ठिकाणी शेतकर्‍यांनी भाव वाढण्याच्या अपेक्षेने साठा केल्यामुळे बाजारातील आवक काहीशी घटली आहे.आंतरराष्ट्रीय स्तरावर सोयाबीनच्या उत्पादनाबाबत अनिश्चितता असल्याने त्याचा सकारात्मक परिणाम भारतीय बाजारपेठेवर
होत आहे.

उत्पादनातील घटीमुळे बाजारभावात वाढ

यावर्षी भाव वाढण्यामागे सर्वांत मोठे कारण म्हणजे ‘उत्पादनातील घट’. सोपाने जरी देशात 105 लाख टन उत्पादनाचा अंदाज वर्तवला असला, तरी बाजारातील अभ्यासकांच्या मते यंदा सोयाबीनचे उत्पादन 90 ते 95 लाख टनांच्या दरम्यानच स्थिरावले आहे. उत्पादन कमी आणि बाजारातील आवक मंदावल्यामुळे दरांना आधार मिळत आहे.

सोयापेंड निर्यातीचे गणित

सोयाबीनचे दर प्रामुख्याने सोयापेंड आणि तेलाच्या दरावर अवलंबून असतात. यावर्षी आतापर्यंत पाच लाख टन सोयापेंडची निर्यात झाली आहे, जी गेल्या वर्षी इतकीच आहे. युरोप, नेपाळ आणि बांगलादेशमधून भारतीय नॉन-जीएम सोयापेंडला चांगली मागणी आहे. जरी यावर्षी एकूण निर्यात कमी होण्याचा अंदाज असला, तरी मुळात उत्पादनच कमी झाल्यामुळे निर्यातीचा आकडा कमी झाला तरी त्याचा दरावर विपरीत परिणाम होणार नसल्याचे या क्षेत्रातील जाणकारांचे मत आहे.