संतोषदादीजी आणि वासंतीदीदीजी मानवकल्याणाचा प्रेरणादायी वारसा

– बाळासाहेब सोनवणे

सद्भावना आणि आध्यात्मिक जागृतीचा प्रकाश पसरविणार्‍या राजयोगिनी संतोषदादी आणि ब्रह्माकुमारी वासंतीदीदीजी यांचा आज (दि. 18) सहस्त्रचंद्रदर्शन सोहळा शुभेच्छा लॉन्स, म्हसरूळ येथे पालकमंत्री गिरीश महाजन, शिक्षणमंत्री दादा भुसे यांच्या प्रमुख उपस्थितीत होत आहे. त्यानिमित्त…
मानवी जीवनाचे खरे वैभव, पद, प्रतिष्ठा अथवा भौतिक संपत्तीत नसून त्याग, तपस्या, पवित्रता आणि मानवसेवेच्या माध्यमातून किती जीवनांना सकारात्मक दिशा देता येते, यात सामावलेले असते. स्वतःच्या जीवनातील प्रत्येक क्षण परमात्मसेवेसाठी समर्पित करून समाजात शांती, प्रेम, सद्भावना आणि आध्यात्मिक जागृतीचा प्रकाश पसरविणार्‍या राजयोगिनी ब्रह्माकुमारी वासंतीदीदीजी यांच्या सहस्रचंद्रदर्शन सोहळ्यानिमित्त नाशिकमध्ये आध्यात्मिक आनंदाचे आणि कृतज्ञतेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या मंगलप्रसंगी प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्वविद्यालयाच्या संयुक्त मुख्य प्रशासिका ज्येष्ठ राजयोगिनी ब्रह्माकुमारी संतोषदादीजी यांची उपस्थितीत या सोहळ्याला विशेष आध्यात्मिक महत्त्व प्राप्त करून देणारी आहे. दोन ज्येष्ठ राजयोगिनींच्या जीवनकार्याकडे पाहताना तपस्या, सेवाभाव, समर्पण आणि विश्वकल्याणाच्या उदात्त संकल्पनेचा प्रेरणादायी आविष्कार अनुभवायला मिळतो.
वासंतीदीदीजी : नाशिकच्या आध्यात्मिक सेवाकार्याचा प्रेरणादायी आधारस्तंभ
राजयोगिनी ब्रह्माकुमारी वासंतीदीदीजी या नाशिकच्या ब्रह्माकुमारी परिवाराच्या उपक्षेत्रीय संचालिका म्हणून आध्यात्मिक सेवाकार्याची धुरा समर्थपणे सांभाळत आहेत. राजयोग, आत्मजागृती, नैतिक मूल्ये आणि सकारात्मक जीवनदृष्टी यांचा प्रसार करण्यासाठी त्यांनी आपले जीवन समर्पित केले आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनाखाली नाशिक परिसरात आध्यात्मिक ज्ञान, ध्यानधारणा, आत्मिक शांती आणि मूल्याधिष्ठित जीवनशैलीचा संदेश अनेकांपर्यंत पोहोचत आहे. व्यक्तीच्या अंतर्मनातील सुप्त शक्ती जागृत करून त्याला स्वतःकडे पाहण्याची नवी दृष्टी देणे, नातेसंबंधांत स्नेह आणि समजूतदारपणा वाढविणे तसेच तणावपूर्ण जीवनात शांततेचा अनुभव मिळवून देणे, या कार्याला त्यांच्या सेवेत महत्त्वाचे स्थान आहे. त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वातील मातृत्वपूर्ण स्नेह, साधेपणा, आत्मीयता आणि सेवाभाव यांमुळे अनेक साधकांना आध्यात्मिक मार्गावर चालण्याची प्रेरणा मिळते. सहस्रचंद्रदर्शनाचा सोहळा हा त्यांच्या जीवनप्रवासातील अनुभव, साधना, सेवाभाव आणि आध्यात्मिक परिपक्वतेचा गौरव करणारा मंगलक्षण आहे.
संतोषदादीजी : जागतिक आध्यात्मिक सेवेचा तेजस्वी दीपस्तंभ
प्रजापिता ब्रह्माकुमारी ईश्वरीय विश्वविद्यालयाच्या ज्येष्ठ राजयोगिनी संतोषदादीजी यांचे जीवनही ईश्वरीय समर्पण, निष्ठा आणि व्यापक सेवाकार्याचे उत्तुंग उदाहरण आहे. सन 1965 मध्ये प्रजापिता ब्रह्माबाबांच्या सान्निध्यात आल्यापासून त्यांनी राजयोग आणि ईश्वरीय ज्ञानाच्या मार्गावर स्वतःला समर्पित केले. मातेश्वरी जगदंबा मम्मा आणि दादी जानकीजी यांसारख्या महान आध्यात्मिक विभूतींच्या मार्गदर्शनातून प्राप्त झालेल्या संस्कारांच्या बळावर त्यांनी सेवाकार्याचा व्यापक विस्तार केला. महाराष्ट्रासह आंध्र प्रदेश आणि तेलंगणा या क्षेत्रांतील संस्थेच्या कार्यात त्यांनी महत्त्वपूर्ण नेतृत्व केले आहे. संयुक्त मुख्य प्रशासिका म्हणून त्या संस्थेच्या आध्यात्मिक आणि प्रशासकीय कार्यात योगदान देत आहेत. राजयोग एज्युकेशन अँड रिसर्च फाउंडेशनच्या सोशल विंगच्या राष्ट्रीय अध्यक्षपदाच्या माध्यमातूनही आध्यात्मिक मूल्यांचा समाजजीवनाशी संबंध दृढ करण्याचे कार्य त्यांनी केले आहे. भारताबरोबरच रशियासह आंतरराष्ट्रीय स्तरावर राजयोग आणि भारतीय आध्यात्मिक संस्कृतीचा संदेश पोहोचविणार्‍या संतोषदादीजींच्या जीवनकार्याचा गौरव विविध सन्मानांनीही करण्यात आला आहे. त्यांचे व्यक्तिमत्त्व म्हणजे अनुभवसंपन्न नेतृत्व, आत्मिक सामर्थ्य, विनम्रता आणि निःस्वार्थ सेवाभाव यांचा सुंदर संगम आहे.
राजयोग : अंतर्मन परिवर्तनातून विश्वपरिवर्तन
दोन्ही दीदींच्या जीवनकार्यामध्ये एक समान सूत्र प्रकर्षाने जाणवते, ते म्हणजे आत्मपरिवर्तनातून समाजपरिवर्तन घडविण्याची भावना. आजच्या वेगवान आणि स्पर्धात्मक जीवनात मानसिक ताण, अस्थिरता, नात्यांमधील दुरावा आणि वाढत्या अपेक्षांमुळे मानवी मन अस्वस्थ होत आहे. अशा परिस्थितीत राजयोग ध्यान व्यक्तीला स्वतःच्या अंतरंगाशी जोडण्याची, विचारांचे निरीक्षण करण्याची आणि मनामध्ये सकारात्मकता निर्माण करण्याची दिशा देते. आत्मिक शांती ही केवळ एकांतात अनुभवण्याची गोष्ट नसून ती आपल्या विचारांत, वर्तनात, व्यवहारात आणि इतरांशी असलेल्या संबंधांतून प्रकट व्हायला हवी, हा संदेश ब्रह्माकुमारी परिवाराच्या सेवाकार्यातून दिला जातो. क्षमाशीलता, करुणा, सहिष्णुता, आत्मसंयम आणि परस्पर आदर या मूल्यांच्या आधारे अधिक सुसंवादी समाजाची निर्मिती होऊ शकते. संतोषदादीजींचे व्यापक आध्यात्मिक नेतृत्व आणि वासंतीदीदीजींचे नाशिकमधील सेवाकार्य या मूल्याधिष्ठित परिवर्तनाला प्रेरणा देणारे आहे.
सहस्रचंद्रदर्शन : अनुभव, साधना आणि कृतज्ञतेचा मंगल सोहळा
सहस्रचंद्रदर्शन ही भारतीय सांस्कृतिक परंपरेतील अनुभवसमृद्ध जीवनाचा गौरव करणारी संकल्पना आहे. चंद्राच्या दर्शनाशी जोडलेल्या या मंगल सोहळ्यात दीर्घ जीवनप्रवासातील अनुभव, जीवनमूल्यांची जपणूक आणि पुढील पिढ्यांना मिळणारी प्रेरणा यांना विशेष महत्त्व असते. वासंती दीदीजींच्या सहस्रचंद्रदर्शन सोहळ्याच्या निमित्ताने त्यांच्या आध्यात्मिक सेवाकार्याप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याची संधी लाभत आहे. याप्रसंगी संतोषदादीजींची उपस्थिती म्हणजे प्रदीर्घ तपस्या, अनुभवी मार्गदर्शन आणि सेवापरंपरेतील आत्मीयतेचा सन्मान करणारा क्षण आहे. हा सोहळा केवळ एका व्यक्तिमत्त्वाच्या गौरवापुरता मर्यादित न राहता त्याग, पवित्रता, सेवाभाव आणि आध्यात्मिक साधना या मूल्यांचा समाजासमोर पुनरुच्चार करणारा ठरू शकतो. अशा मंगलप्रसंगी दोन्ही राजयोगिनींच्या कार्याचा गौरव करताना त्यांच्या जीवनातून प्रेरणा घेऊन समाजात सकारात्मकता आणि मानवतेची भावना वृद्धिंगत करण्याचा संकल्प करणे, हीच या सोहळ्याला साजेशी आदरांजली ठरेल.
तपस्येचा वारसा, मानवतेचा संदेश :
संतोषदादीजी आणि वासंतीदीदीजी यांचे जीवन आपल्याला एक महत्त्वपूर्ण शिकवण देते. महानता ही केवळ मोठ्या कार्यातून नव्हे, तर ते कार्य कोणत्या भावनेने केले जाते, यावरूनही ठरते. स्वतःच्या यशाचा अभिमान न बाळगता प्रत्येक कार्य परमात्म्याला समर्पित करणे, प्रत्येक व्यक्तीप्रति शुभभावना ठेवणे आणि प्रतिकूल परिस्थितीतही शांतता व सकारात्मकता जपणे, हाच आध्यात्मिक जीवनाचा खरा गाभा आहे. दोन्ही दीदींच्या सेवाकार्याचा गौरव करताना त्यांच्या आरोग्यपूर्ण, आनंदमय आणि निरंतर सेवामय जीवनासाठी शुभेच्छा व्यक्त करणे स्वाभाविक आहे.

Santoshdadi-ji and Vasantidadi-ji: An Inspiring Legacy for Human Welfare

Sheetal Nagpure

शीतल नागपुरे या गांवकरी मध्ये डिजिटल विभागात कार्यरत असून, १ वर्षापासून ऑनलाइन वृत्त संकलनाचे काम करत आहेत. त्या पदवीधर असून, त्यांना वाचनाची आवड आहे.