संघर्ष नव्हे, समतोलाचा मार्ग

अलीकडच्या काळात स्त्रीवाद (फेमिनिझम) आणि स्त्रीत्व (फेमिनिटी) या दोन संकल्पनांबाबत समाजात अनेक गैरसमज दिसतात. काहींना स्त्रीवाद म्हणजे परंपरांना विरोध करणे, असे वाटते, तर काही जण स्त्रीत्व म्हणजे केवळ पारंपरिक भूमिका स्वीकारणे, असे मानतात. या दोन्ही संकल्पना एकमेकांच्या विरोधात नसून परस्परपूरक आहेत.
स्त्रीत्व म्हणजे स्त्रीच्या व्यक्तिमत्त्वातील संवेदनशीलता, प्रेम, काळजी, आत्मविश्वास आणि सर्जनशीलता यांचे सुंदर दर्शन. साडी नेसणे, कुटुंबाची काळजी घेणे, कलासंस्कृती जपणे किंवा घरातील जबाबदार्‍या पार पाडणे, हे स्त्रीत्वाचे पैलू असू शकतात; परंतु ते स्त्रीवर लादलेले नसून तिच्या स्वेच्छेने स्वीकारलेले असावेत, हे महत्त्वाचे आहे.
दुसरीकडे, स्त्रीवाद म्हणजे स्त्रीला पुरुषांप्रमाणेच समान संधी, समान अधिकार आणि स्वतःच्या आयुष्याबाबत निर्णय घेण्याचे स्वातंत्र्य मिळावे, ही विचारसरणी. शिक्षण, रोजगार, नेतृत्व, राजकारण किंवा कुटुंब या कोणत्याही क्षेत्रात स्त्रीला तिच्या क्षमतेनुसार प्रगती करण्याची संधी मिळावी, हीच स्त्रीवादाची मूलभूत भूमिका आहे. आजच्या काळातील महिला विज्ञान, तंत्रज्ञान, वैद्यकीय क्षेत्र, संशोधन, प्रशासन आणि उद्योग क्षेत्रात उल्लेखनीय कामगिरी करत आहेत. त्याचवेळी त्या आपल्या संस्कृतीशी आणि कौटुंबिक मूल्यांशीही जोडलेल्या आहेत. एक महिला यशस्वी शास्त्रज्ञ, उद्योजिका किंवा अधिकारी असतानाच संवेदनशील आई, मुलगी किंवा पत्नीही असू शकते.
स्त्रीवाद आणि स्त्रीत्व यांच्यात निवड करण्याचा प्रश्न नाही. खरी गरज आहे ती स्त्रीच्या निवडीचा आदर करण्याची. तिने करिअर निवडले किंवा कुटुंबाला प्राधान्य दिले, पारंपरिक जीवनशैली स्वीकारली किंवा आधुनिक विचारसरणी-प्रत्येक निर्णय तिच्या स्वातंत्र्याचा भाग आहे. समाजाच्या प्रगतीसाठी स्त्रीला चौकटीत बांधण्यापेक्षा तिच्या क्षमतांना वाव देणे अधिक महत्त्वाचे आहे. स्त्रीत्व जपत स्त्रीवाद स्वीकारणे आणि स्त्रीवादाच्या मूल्यांसह स्त्रीत्वाचा सन्मान करणे, हाच खर्‍या अर्थाने समतोल आणि प्रगत समाजाचा मार्ग ठरू शकतो.

A path of balance, not conflict.