मुक्त होऊन प्रेमाने जगा!

टिकवण्याच्या नावाने मी माझे जीवन संपवत होते, मुक्तीने मी पुन्हा जिवंत झाले. हे मुक्त प्रेमच खरा जीवन आहे. चार भिंतींत ’लग्न टिकवा’ या दबावाने अनेक जीव हळूहळू मरतात – रोजचे भांडण, अपमान, भावनिक विष, आणि मुलांसमोर दांभिक हास्य. हे टिकवणे म्हणजे स्वतःला संपवणे, जिथे हृदय कोरडे पडते आणि स्वप्ने कुचलली जातात. मुक्त प्रेम म्हणजे स्वतःसाठी निर्णय घेणे, समाजाच्या बोलण्यापेक्षा हृदयाची ऐकणे. जीवन एकदाच आहे, त्यात टिकवण्याच्या नावाने मृत्यू न पसरा, मुक्त होऊन प्रेमाने जगा. हे खरे जीवन आहे – जिवंत, सुखी आणि स्वावलंबी.’लग्न तोडू नये’, ’समाज काय म्हणेल’, ’मुलांसाठी सहन कर’ – हे दबाव चार भिंतीत अडकवतात, जिथे प्रेम हरवले तरी अपमान, तणाव आणि दांभिक हास्य चालू राहते. आई-वडिलांच्या भांडणांतून मुले तुटतात, आत्मविश्वास हरवतात आणि स्वतःच्या जीवनातही भीतीने जगतात. अशा बंधनात राहणे म्हणजे स्वतःला कैदेत टाकणे.लग्न टिकवा या सामाजिक दबावापेक्षा मुक्त प्रेमाने जगा, कारण जीवन एकदाच आहे आणि निर्णय हा स्वतःसाठी घ्या. हे केवळ शब्द नाहीत, तर हृदयाच्या खोलातून उद्गारलेले सत्य आहे, जे विषारी नात्यातून मुक्त होऊन नव्या श्वास घेण्याची शिकवण देते. जीवन एकदाच आहे, म्हणून स्वतःसाठी निर्णय घ्या- संमतीने घटस्फोट घेऊन (कलम 13 बी) नव्या उड्डाणाला सुरुवात करा. मुक्त होऊन खर्‍या प्रेमाला शोधा, स्वप्ने पूर्ण करा, आत्मसन्मान जपा. एकदा एका व्यक्तीने म्हटले, टिकवण्याच्या नावाने मी माझे जीवन संपवत होते, मुक्तीने मी पुन्हा जिवंत झाले. हे मुक्त प्रेमच खरा जीवन आहे. लग्न हा जीवनाचा शेवटचा निर्णय नसतो; तो एक टप्पा असतो ज्यात मन जुळले नाही तर वेळीच वेगळे होणे बुद्धिमानपणाचे लक्षण आहे. सामाजिक दबाव किंवा ’काय म्हणतील’ या भीतीने चार भिंतींत अडकून राहिल्यास मानसिक त्रास, हिंसा आणि मुलांचे बालपण वाया जाते. उलट, संमतीने घटस्फोट घेऊन दोघेही नव्या उड्डाणाने सुखी होतात- करिअर, स्वप्ने आणि शांतता पुन्हा मिळते. घटस्फोट हे चुकलेल्या निर्णयाची दुरुस्ती करून नव्या आयुष्याची सुरुवात करण्याची संधी आहे. तो नाते तोडणे नव्हे, तर स्वतःला आणि कुटुंबाला मुक्ती देणारा पर्याय ठरतो.घटस्फोट हे केवळ कागदी निर्णय नसून, हृदयाला शांतता देणारा आणि घरातील विषारी वातावरणातून मुक्ती देणारा खरा परिवर्तनकारक निर्णय आहे. तो नाते तोडण्यापेक्षा नव्या जीवनाची उघडण करतो, जिथे प्रेम हरवलेल्या बंधनातून दोघेही मुक्त होऊन स्वतःला पुन्हा शोधतात. घटस्फोटाने हे विष संपते- संमतीने (कलम 13 बी) वेगवान प्रक्रियेत दोघे शांततेने वेगळे होतात, ताबा-भरणपोषण ठरवतात आणि नव्या अध्यायाला सुरुवात करतात. हृदयाला जखमांपासून विश्रांती मिळते, आत्मसन्मान परत येतो आणि मुले सुरक्षित, प्रेमळ वातावरणात वाढतात. एकदा एका महिलेच्या शब्दांत, घटस्फोटाने मी मृत आत्म्याला जिवंत केले.मन जुळत नसते, मन मलिन झाले असेल, डोळ्यात आदर नसला तरी ’समाज काय म्हणेल’ या भीतीने चार भिंतींत अडकून राहणे म्हणजे स्वतःचं जीवन हाताने संपवणे. प्रेम हरवलेल्या नात्यात फक्त सामाजिक दबाव टिकवण्यासाठी न्यायालयाच्या वार्‍या चढणे, वर्षानुवर्षे तारखा घेऊन अपमान सहन करणे – हे केवळ वेळेचा अपव्यय नाही, तर हृदयाची चिरफाड आहे. अशा वेळी संमतीने घटस्फोट घेऊन नव्या अध्यायाची सुरुवात करणे हेच खरे साहस.
न्यायालयीन प्रक्रिया ही दीर्घ लढाई असते- पहिल्या मोशननंतर सहा महिन्यांचा ’कूलिंग ऑफ’ कालावधी, पुरावे, साक्षीदारांची चौकशी आणि शेवटीही अपीलची भीती. यात लाखो रुपये वकील फी, भावनिक ताण आणि मुलांचे बालपण वाया जाते. उलट परस्परसंमतीने घटस्फोट (हिंदू विवाह कायदा कलम 13 बी) वेगवान, कमी खर्चिक आणि गोपनीय असतो- दोन्ही पक्ष एकत्र याचिका दाखल करतात, मुलांचा ताबा-भरणपोषण शांततेने ठरवतात आणि सहा महिन्यांत मुक्ती मिळते. हे प्रक्रिया क्लेशकारक नसते, कारण त्यात सूड नाही, फक्त मुक्ती आहे. समाजाच्या ’लग्न टिकवा’ या दबावाने अनेक जोडपे दांभिक जीवन जगतात, पण ते मुलांना शिकवते की अन्याय सहन करणे योग्य. संमतीने घटस्फोटाने दोघेही स्वावलंबी होऊन सुखी होतात- आई नव्या उड्डाणाने मुलांना प्रेरणा देते, वडीलही मजबूत आधारस्तंभ बनतात. हे नवे जीवनच खरा न्याय आहे. मी तुमच्या विचारांनुसार एक हृदयस्पर्शी लेख तयार केला आहे, जो मन जुळणार्‍या नात्यात सामाजिक दबावामुळे होणार्‍या त्रासापेक्षा संमतीने घटस्फोट घेऊन नवे जीवन सुरू करण्याच्या बाजूने लिहिला आहे. हा लेख सामाजिक जागृतीसाठी वृत्तपत्र शैलीत आहे. घटस्फोट हे केवळ कागदी निर्णय नव्हे, तर हृदयाला नवस्फूर्ती देणारा मार्ग आहे. समाजाने या संधीला स्वीकारावे, जेणेकरून दांभिक जीवनाऐवजी खरे सुख मिळेल. समाजाच्या बोलण्यापेक्षा हृदयाची ऐका- मुक्त होऊन प्रेमाने जगा, नव्या नात्यांना संधी द्या, मुलांना सुरक्षित उदाहरण द्या. जीवन एकदाच आहे, त्याची मौल्यवान क्षण वाया घालवू नका. स्वतःचा निर्णय घेऊन सुखी व्हा. कारण खरे सुख हे आतून येते.

  –  अ‍ॅड.एन.एम. राठोड

Live free and with love!