नाशिक

मंदिराचे चिरे खिळखिळे होण्याचा धोका

पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाचे नियम फक्त सर्वसामान्य जनतेसाठी?

त्र्यंबकेश्वर : प्रतिनिधी
सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या निमित्ताने त्र्यंबकेश्वर मंदिराच्या पूर्व बाजूला दर्शनपथाचे काम सुरू झाले आहे. दर्शनपथसाठी अत्याधुनिक मशिनरीने सिमेंट काँकीटचे खांब उभारणी करण्यात येत आहे. आरसीसी कॉलम उभारणी करताना जमिनीत खोदकाम करत पायाभरणी करतात. त्यावर सिमेंट काँक्रीटचे खांब उभे करण्यात येतात. दर्शनपथाचे खांब उभारणी करताना 30 मीटरपेक्षा जास्त खोल पोकलेन अथवा बोअरवेलसारख्या यंत्राने जमिनीत खोलवर फुटिंग घेण्यात येत आहे. त्यासाठी होत असलेले खोदकाम मंदिर वास्तूला घातक ठरेल असे आहे.
त्र्यंबकेश्वर मंदिर हे भारतीय पुरातत्त्व सर्वेक्षण विभागाच्या संरक्षित स्मारकांच्या यादीत आहे. नियमाप्रमाणे मंदिराच्या कोटापासून 100 मीटर दूर अंतरावर कोणतेही खोदकाम करता येत नाही. बांधकामदेखील प्रतिबंधित आहे. तसेच 200 मीटर व 300 मीटर अंतरासाठीदेखील अटी-शर्ती असलेले नियम लागू आहेत. सर्वसामान्य नागरिकांना बांधकाम करावयाचे असल्यास भारतीय पुरातत्त्व विभागाची पूर्वपरवानगी घेणे बंधनकारक आहे. मात्र, शासनाने सुरू केलेल्या कामाला अशा प्रकारचे कोणत्याही नियमांचे बंधन नसावे असे दिसते.
त्र्यंबकेश्वर शहरातील नागरिकांनी घरात मोरी बांधली तरीदेखील पुरातत्त्व विभागाची नोटीस मिळते. मंदिराच्या जवळपास असलेल्या इमारतींना छताचे पत्रे बदलणे, घराची पायरी दुरुस्ती करणे यांसारख्या डागडुजीच्या आवश्यक कामांनादेखील परवानगी मिळत नाही, असा अनुभव येथील मालमत्ताधारक नागरिकांना वेळोवेळी आला आहे.
खांबाच्या उभारणीसाठी मंदिराच्या पूर्व बाजूला यंत्रांनी होणारे खोदकाम मंदिर वास्तूला हादरे देत आहे व त्यामुळे दगड खिळखिळे होण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. सर्वसामान्य नागरिकांना वेठीस धरून कायद्याचा धाक दाखवणारे पुरातत्त्व
सर्वेक्षण विभागाच्या प्रतिनिधींनी अद्यापपर्यंत लक्ष दिलेले नाही.
सुमारे 300 वर्षांची प्राचीन मंदिर वास्तू खिळखिळी झाल्यास त्यास जबाबदार कोण? असा प्रश्न येथे उपस्थित झाला आहे. यापूर्वी नारायण नागबळी धर्मशाळा इमारत केंद्र शासनाच्या प्रसाद योजनेतून बांधण्यात आली, तेव्हादेखील नियमांना बगल दिली असल्याचे दिसते.

 

Risk of the temple’s stone blocks becoming loose.

 

Sheetal Nagpure

शीतल नागपुरे या गांवकरी मध्ये डिजिटल विभागात कार्यरत असून, १ वर्षापासून ऑनलाइन वृत्त संकलनाचे काम करत आहेत. त्या पदवीधर असून, त्यांना वाचनाची आवड आहे.

Recent Posts

लाल कांद्याच्या दरात 400 रुपयांची घसरण

लासलगाव : वार्ताहर लासलगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीत गुरुवार (दि. 19) आणि शुक्रवार (दि. 20)…

21 hours ago

सगुण-निर्गुण एकचि पांडुरंग!

कार्तिकी एकादशी जिला प्रबोधिनी एकादशी किंवा देवउठनी एकादशी असेही म्हटले जाते. या दिवशी पांडुरंगाच्या दर्शनासाठी…

21 hours ago

थेट विरोध

दोन्ही राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षांच्या विलीनीकरणाची राजकीय वर्तुळात चर्चा सुरूच आहे. शरद पवारांच्या आजारपणात विलीनीकरणाची चर्चा…

21 hours ago

ड्रेनेज, पाणीपुरवठ्याच्या 370 कोटींच्या खर्चाला मंजुरी

सिंहस्थासाठी साधुग्राममध्ये पंधराशे एकरमध्ये काम होणार नाशिक : प्रतिनिधी सिंहस्थ कुंभमेळ्याच्या पार्श्वभूमीवर तपोवनातील साधुग्राममध्ये विविध…

21 hours ago

इलेक्ट्रिक बससाठी स्वतंत्र पासची आवश्यकता नाही

अतिरिक्त भाडेही नाही; सिटीलिंकची माहिती नाशिक : प्रतिनिधी केंद्र शासनाच्या योजनेंतर्गत नाशिकसाठी 50 इलेक्ट्रिक बसेस…

22 hours ago

स्वीकृतच्या दहा नगरसेवकांची अखेर नियुक्ती

महासभेत घोषणा; दुसरी जागा ठाकरे गटाने मिळवलीच नाशिक : प्रतिनिधी संपूर्ण शहराचे लक्ष लागून राहिलेल्या…

22 hours ago