सीबीएसई नववीचे शैक्षणिक सत्र सुरू, अभ्यास होल्डवर!

पुस्तकेच नसल्याने शाळांसमोर निर्माण झाला पेच

नाशिक/मुंबई । विशेष प्रतिनिधी
देशभरातील सीबीएसई शाळांनी बुधवार, 1 एप्रिल 2026 पासून आपले नवीन शैक्षणिक सत्र उत्साहात सुरू केले असले, तरी इयत्ता नववीच्या विद्यार्थ्यांसमोर मात्र ’पुस्तकांविना शाळा’ अशी स्थिती निर्माण झाली आहे. नवीन राष्ट्रीय अभ्यासक्रम आराखड्यांतर्गत (एनसीएफ-एसई 2023) इयत्ता नववीचा अभ्यासक्रम बदलण्यात आला आहे. एनसीईआरटीकडून मिळणारी नवीन पाठ्यपुस्तके अद्याप बाजारात किंवा शाळांपर्यंत पोहोचलेली नाहीत. यामुळे सत्राच्या पहिल्याच दिवशी नेमके काय शिकवावे, असा प्रश्नशिक्षकांसमोर उभा ठाकला आहे.
नेमका गोंधळ काय?
नव्या शैक्षणिक धोरणानुसार (एनईपी-2020) यंदा नववीच्या अभ्यासक्रमात आमूलाग्र बदल करण्यात आले आहेत. उदाहरणार्थ, इंग्रजी विषयासाठी पूर्वी असलेली ’बीहाइव्ह’ आणि ’मोमेंट्स’ ही पुस्तके रद्द करून त्याऐवजी कॅव्हेरी हे नवीन पुस्तक येणार आहे. एनसीईआरटीकडून ही पुस्तके मार्चअखेरपर्यंत उपलब्ध होतील, असे आश्वासन देण्यात आले होते, ज्याची पूर्तता अद्याप झालेली नाही. नागपूरसह राज्यातील अनेक शहरांमधील पुस्तक विक्रेत्यांनीही नव्या पुस्तकांचा साठा अद्याप प्राप्त झाला नसल्याचे स्पष्ट केले आहे.
शाळांचा ’जुगाड’
पुस्तके उपलब्ध नसल्यामुळे अनेक शाळांनी अध्यापनासाठी मधला मार्ग निवडला आहे.
मसुदा अभ्यासक्रम (ड्राफ्ट सिलॅबस) : एनसीईआरटीने वेबसाइटवर प्रसिद्ध केलेल्या अभ्यासक्रमाच्या आराखड्यावरून शिक्षक टिपणे (नोट्स) तयार करून शिकवत आहेत.
जुन्या पुस्तकांचा वापर : विज्ञान आणि गणितासारख्या विषयांत जिथे मोठे बदल नाहीत, तिथे जुन्या पुस्तकांतील संदर्भ वापरले जात आहेत. मात्र, इंग्रजी आणि समाजशास्त्र यांसारख्या पूर्णपणे बदललेल्या विषयांसाठी शिक्षकांची अडचण होत आहे.
डिजिटल प्लॅटफॉर्म : ’दीक्षा’ अ‍ॅपवर पुस्तकांचे डिजिटल स्वरूप उपलब्ध होण्याची प्रतीक्षा विद्यार्थी करत आहेत, जेणेकरून टॅब्लेट किंवा लॅपटॉपच्या माध्यमातून अभ्यास सुरू करता येईल.
पालकांमध्ये चिंतेचे वातावरण : शाळा 1 एप्रिलला सुरू होणार हे माहीत असूनही शासनाने पुस्तकांचे वितरण वेळेत का केले नाही? असा सवाल पालकांकडून विचारला जात आहे. जुन्या विद्यार्थ्यांकडून पुस्तके घेऊन अभ्यास करण्याची परंपरा यंदा नव्या अभ्यासक्रमामुळे मोडीत निघाली आहे. परिणामी विद्यार्थ्यांना केवळ नवीन पुस्तकांवरच अवलंबून राहावे लागत आहे.
कधी मिळणार पुस्तके?
एनसीईआरटीच्या सूत्रांनुसार, पुस्तकांची छपाई अंतिम टप्प्यात असून, पुढील 10 ते 15 दिवसांत टप्प्याटप्प्याने पुस्तके वितरकांमार्फत उपलब्ध करून दिली जातील. तोपर्यंत शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत संकल्पना (’प्री-रेक्विझिट लर्निंग’) स्पष्ट करण्यावर भर द्यावा, अशा सूचना शाळांना देण्यात आल्या आहेत.

CBSE Class 9th academic session begins, studies on hold!