उत्तर महाराष्ट्र

सरावल्या हातांनाही सुटतो कंप!

पार्किसन्स डिसीज जनजागृतीची गरज

 

नाशिक ः प्रतिनिधीवयाच्या 17 व्या वर्षीही कंपवात झालेला रुग्ण पार्किसन्स हा आजार अनुंवांशीक कारणांचेे उदाहरण आहे. तर वयाच्या तिशीपासून ऐंशीपर्यत या आजाराचे रुग्ण आढळतात. सध्या पार्किसन्स्‌ सोसायटी नाशिक येथे 400 हून अधिक रुग्ण उपचार घेत आहे. रुग्णांसह त्यांच्या नातेवाइकांनाही प्रशिक्षित केले जात आहे.

रुग्णांना नित्याची कामे करता येणे सोपे जावे यासाठी फिजिओथेरपी अणि इतर व्यायाम या पार्किसन्स्‌ सोसायटी संस्थेत करण्यात येत आहे.एकदा हा आजार झाला की आयुष्यभर सोबतीला राहतो.यापासून सुटका करायची झाल्यास फिजिओथेरपी,व्यायामाशिवाय पर्याय नाही.

पार्किसन्ससारखा दुर्मीळ आजार मेंदुच्या पेशी कमकुवत होवून हातापायांची होणारी थरथर,नित्याची कामे करु न शकल्यामुळे इतरांवर विसंबून रहावे लागते.अशा व्यक्तींसाठी आणि त्यांच्या नातेवाईकांना मार्गदर्शन,फिजिओथेरपी करण्यासाठी नाशिक पार्किसन्स्‌ सोसायटीच्या वर्णा क्वार्डोस यासंस्थेद्वारे अनेक वर्षापासून मोफत सेवा आणि समुपदेशन करीत आहेत.

पार्किसन्स्‌ एक मेंदूशी निगडीत हळूहळू वाढत जाणारा आजार आहे. पार्किन्सनमध्ये मेंदूतील डोपामाइन या रसायनाचे उत्पादन कमी होते. पार्किंसन्सचे निदान आणि थेट कारण अजूनही सापडलेले नाही. हे मोठ्या प्रमाणात ज्येष्ठांमध्ये (60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयस्कर) आढळते, परंतु 21 ते50  वर्षे वयोगटातील लोकांमध्येही हे मोठ्याप्रमाणात आढळत आहे ज्यास यंग ऑनसेट पार्किन्सन म्हटले जाते.

बर्‍याच लोकांना पार्किसन्स्‌ म्हणजे कंपन एवढेच माहित असते. परंतु या आजारात फक्त कंपनच नव्हे तर इतरही अनेक लक्षणे असतात. यात मुख्यत्वे कंपन, कडकपणा, हालचाल मंदावणे आणि तोल जाणे ही मोटर लक्षणे म्हणजेच हलचालींशी संबंधित लक्षणे आढळतात. पार्किन्सनच्या व्यक्तीसाठी, लिहिणे,चालणे, आंघोळ करणे, कपडे घालणे इत्यादी रोजची कामे पार पाडणे खूप अवघड होते.

सिटीलिंक बससेवा ठप्प

हा जरी हालचाली संबंधीत आजार (मूवमेंट डिसोर्डर) असला तरी हालचाली बरोबर पुढे मानसिक व बौद्धिक लक्षणे सुद्धा आढळू लागतात. त्यात बोलणे, अन्न गिळणे आणि झोप यांच्या समस्यांसहित नैराश्य, चिंता, भ्रम आणि  मनाचा कल यांत बदल होणे यासारखी मानसिक लक्षणे असतात. यामुळे बहुधा पार्किन्सनच्या व्यक्तीला आपली काळजी घेणार्‍यांवर अवलंबून रहावे लागते.

पार्किन्सनच्या पुनर्वसनासाठी मोलाची भूमिका बजावणार्‍या काळजी घेणार्‍या नातेवाइकांना बर्‍याचदा त्रास आणि तणावाचा सामना करावा लागतो.

या आजाराच्या रुग्णांना माहिती मदत व्हावी  यासाठी या संस्थेच्या सहकार्याने येथे रुग्ण आणि त्यांच्या नातेवाइकांनाही प्रशिक्षीत  केले जाते. कोरोना काळात ऑनलाइन संपर्क करून रुग्णांची काळजी घेण्यात येते.
वर्ना क्वार्डोस
पार्किसन्स्‌ सोसायटी नाशिक

अशी झाली संस्थेची स्थापना
मुंबई येथील डॉक्टरांनी सुरू केलेल्या या संस्थेचे नाशिकसह पुणे,कोल्हापूर अशा 13 ते 14 शहरांमघ्ये पार्किसन्स्‌ केंद्रे आहेत. वर्ना क्वार्डोस या नाशिकमधील काम पहातात.
ग्रामीण भागातही संस्थेचय वतीने पार्किसन्स्‌ नाही तर अन्य रुग्णांनाही स्वावलंबी केले जात असून त्यांना व्यायाम आणि अन्य कामांचे प्रशिक्षण देण्यास सुरूवात केली आहे.
डॉ. जेम्स  पार्किसन्स यांनी 200 वर्षा पूर्वी शेकिंग पाल्सी किंवा कंपवात या आजाराचा शोध लावला म्हणून याला पार्किसन्स असे नाव देण्यात आले आहे. 11 एप्रिल हा त्यांचा वाढदिवस जागतिक  पार्किसन्स दिन म्हणून जगभर साजरा केला जातो. एप्रिल महिना हा  पार्किसन्स जनजागृती महिना म्हणून साजरा करतात. परंतु  पार्किसन्स आजाराबद्दल सामान्य लोकांना विशेष माहिती नाही. आणि म्हणूनच याबद्दल जनजागृती करणे गरजेचे आहे.
Devyani Sonar

देवयानी सोनार या 2018 पासून पत्रकारितेत कार्यरत आहेत. दैनिक पुढारी मधून त्यांनी पत्रकारिता सुरू केली, सध्या त्या दैनिक गांवकरी मध्ये उपसंपादक तसेच ऑनलाइन कंटेंट क्रीएटर म्हणून कार्यरत आहेत. आरोग्य, शैक्षणिक तसेच जिल्हा परिषद , सामाजिक विषयावर त्यांनी विपुल लेखन केलेले आहे. बीकॉम तसेच एम ए अर्थ शास्त्र यात पदयुत्तर पदवी मिळवली आहे. पत्रकारितेत अनेक पुरस्कार त्यांना मिळालेले आहेत.

Recent Posts

बापमाणूस

- ज्योती काळे-जाधव जगाने आईच्या मातृत्वाइतकाच पित्याच्या बिनशर्त त्यागाला महत्त्व दिले आहे का? बाप म्हणजे…

19 hours ago

का आकर्षिते ही जिंदगी?

- अनिल उदावंंत जीवनात काहीही आणि कितीही प्रतिकूल घडलं, तरी काही अपवाद वगळता कुणाही जीवाचं…

20 hours ago

श्रावणी शुक्रवार

- योगिनी पैठणकर श्रावणी शुक्रवार हा हिंदू पंचांगातील पवित्र सण आहे. मंगळागौर, श्रावणी शुक्रवार, कहाण्या,…

20 hours ago

अभ्यासाची आवड आणि करिअरची दिशा

महाविद्यालयीन जीवन हा प्रत्येक विद्यार्थ्याच्या आयुष्यातील अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा असतो. शालेय शिक्षणात अभ्यासक्रम, परीक्षा आणि…

20 hours ago

जेन-झी मानसिकता

बदलत्या काळाची नवी विचारसरणी आजच्या वेगाने बदलणार्‍या जगात प्रत्येक पिढीची विचार करण्याची, निर्णय घेण्याची आणि…

20 hours ago

मान्यता नाही, तरीही वर्ग सुरूच!

वावीतील ‘यूनिलेफ किड्स अकॅडमी’वर शिक्षण विभागाची कारवाई सिन्नर : प्रतिनिधी शाळेला मान्यता नाही, यू-डायस क्रमांक…

20 hours ago